DarkHardware

Ana Sayfa

Hakkımızda

Reklam ve
Sponsorluk

Künye ve
İletişim Bilgileri

Haberler

Donanım
İncelemeleri

Derlemeler ve
Makaleler

Mesaj
Panosu

TeknoSeyir

DarkHardware Twitter Sayfası

DarkHardware
Facebook sayfası

RSS

Site içi arama
Ara

05 Nisan 2012 Perşembe

Temel Network Kurulum Rehberi

Yazar: Berkan
Metin
Tarih: Ağustos 2004

Bilgisayarlarımızı birbirlerine bağlayalım.

Günümüzde evlerimizde birden fazla televizyon bulunuyor. Bundan birkaç yıl
sonra aynı durum bilgisayarlar için de geçerli olacak; her evde 2 veya 3
bilgisayar bulunacak, hatta evdeki bir çok cihaz bilgisayarlar tarafından
yönetilecek. Elbette bu sistemlerin birbirleriyle uyum içerisinde
çalışabilmeleri için aralarına haberleşebilmesi gerekiyor. Bu rehberde evinizde
veya işyerinizde bulunan bir kaç bilgisayar arasında en kolay, hızlı ve ucuz
çözümlerle nasıl iletişim kurabileceğinizi ele alacağız.

Kablolu Ağ, Bağlantı Tipleri, Ürünler, Malzemeler

Neden kablolu network diye soracak olursanız, sizlere bir çok avantajını
sayabiliriz. Hız, mesafe, uyumluluk, fiyat, genişletilebilirlik kategorilerinde
en iyi değerleri ethernet ürünlerinde yakalayabiliyoruz. Diğer iletişim
yöntemlerinde donanımın pahalı olması, mesafe sorunu gibi durumlar karşımıza
çıkmakta. İletişim sağlayabilsek dahi tam olarak bir ağ ortamı yakalanamıyor
maalesef. Örneğin iletişimin en kolay ve ucuz olarak gerçekleştirilebildiği seri
veya paralel port üzerinden iki bilgisayarı birbirleri ile bağladığınızda hız,
mesafe sorunlarının yanında ortama 3. bir bilgisayar eklemeye kalktığınızda
maalesef eliniz kolunuz bağlanıyor. Kablosuz network ürünlerini ele alacak
olursak, bir ev kullanıcısı için hala yeterince ucuzlamadıklarını düşünüyorum.
Bunun yanı sıra standartlar ileriye yönelik olarak gelişimlerini sürdürmeye
devam ediyor. Öte yandan kablo derdi olmadığı gibi, uygun ekipmanlarla iki
bilgisayar arasındaki iletişim mesafesi kilometrelerle ifade edilebiliyor olması
gerçekten önemli avantajlar.

Konumuz olan kablolu network bağlantılarına dönecek olursak, bu tipte
bağlantılar kurmanın çeşitli yolları var. Bu yazıda bunlardan ikisini ele
alacağız: 10/100 Mbps (Mega bit per second / saniyede 10 veya
100 milyon bit) hızında crossover / çapraz
bağlantı ve yine 10/100 Mbps hub veya switch kullanarak 2 ya da
daha fazla bilgisayar ve cihazlar (network ara yüzüne sahip modemler, yazıcılar
gibi) ile oluşturulacak olan network yapısı. Crossover bağlantı tipinde de
networke fazladan cihazlar eklenebilir. Bu konunun ayrıntılarına crossover ile
ilgili kısımda değineceğiz. Bu iki network bağlantısı tipi ile ilgili ne tür
malzemelere ve cihazlara gerek duyulduğunu, bağlantı tiplerine ait diğer
özelliklerin de bulunduğu hemen alttaki tabloya bakarak öğrenebilirsiniz.

Bağlantı sayısı

Hız

Malzemeler

Mesafe

Donanım

Crossover

2 bilgisayar veya ek cihazlar

10/100/1000 Mbps

Bağlanacak bilgisayar veya cihazların her bir çifti için bir
kablo, her bir kablonun iki ucu için RJ45 tipinde erkek soket

100 m.

Her bir bilgisayar için bir tane 10/100 Mbps ethernet
kartı

Hub/Switch

2 veya daha fazla bilgisayar ve ek cihazlar

10/100/1000 Mbps

Her bir bilgisayar veya cihaz için 1 kablo, her bir kablonun
iki ucu için RJ45 tipinde erkek soket

100 m.

Her bir bilgisayar için bir 10/100 Mbps ethernet kartı ve
ihtiyaca göre 10/100 Mbps hub veya switch

Tabloda yer alan bilgiler ile ilgili bazı açıklamalarda bulunmakta fayda var.
Öncelikle kullanılacak olan kablolar herhangi tipte bir kablo değil;
Category 5 veya kısaca CAT5 olarak
adlandırılan 10/100 Mbps hızına uygun üretilmiş kablolar olmalıdır. Bu tipte
alacağınız bir kabloyu sıyırırsanız 4 tane sarmal çift (twisted
pair) ile karşılaşacaksınız. Bu sarmal çiftler çeşitli renklerde
renklendirilmiş durumdadırlar. Fakat kimi kablolarda sarmal çiftlerden sadece
biri renklendirilir. Beyaz olan tel ise bu renklendirilmiş telin üzerine sarmal
olarak hazırlanmıştır ve bu telin renk olarak çifti olduğu unutulmamalıdır.
Nihayetinde, bu sarmal çiftleri uygun bir biçimde RJ45
soketlerine sokup basabilmeniz için bir basma aparatına (crimp tool) ihtiyacınız
var. Açıkçası bu aparatın fiyatının tuzlu olduğunu belirtmeliyim. Fakat biraz
araştırmayla piyasada oldukça uygun fiyatlı ürünler (örneğin Çin malı :)
ürünler) bulabilirsiniz. Kabloları, soketleri ve basma aparatını bazı elektronik
malzeme satan veya yine bazı bilgisayar malzemesi satan dükkanlardan
edinebilirsiniz. “Bazı” kelimesini kullanıyorum çünkü ne elektronik malzeme
satan ne de bilgisayar malzemeleri satan yerlerin tamamı bu tür ürünleri
bulunduruyor.

Basma aparatı

Kullanacağınız kabloları hazır olarak alabilirsiniz veya gideceğiniz yerde
kabloları ve RJ45leri alıp, orada bastırabilirsiniz. Bu durumda mutlaka
yaptırdığınız veya aldığınız kabloları test cihazı ile test ettirin.

RJ45 Kablo ucu

RJ45' e ait pin
sıralaması

Bir de donanım ürünlerine göz atalım. Alacağınız Ethernet
yani ağ kartlarının fiyatı 10$ civarında, hatta daha düşük fiyatlı kartlar
olabilir. Bu tip kartların neredeyse tamamı anakart üzerinde yer alan
PCI yuvalarına takılabilir, modeline göre 10/100/1000 Mbps
hızlarında çalışabilir, ayrıca kimisi Wake On LAN fonksiyonuna
sahiptir. Bu noktada çok dikkat etmeniz gereken bir konu var: Wake On LAN
fonksiyonuna sahip bir kartı bilgisayarınıza takmadan önce mutlaka
bilgisayarınızı kapattıktan sonra prizden fişini de çekin. Kartınızı boş bir PCI
yuvasına taktıktan ve bilgisayarınızı açtıktan sonra kartınızın sürücülerini
tanıtın. Gerçi, yeni sürüm Windows ve Linux işletim sistemleri kartınızı
otomatik olarak tanıyıp, sürücülerini yükleyecektir. Bunların yanı sıra
günümüzde bazı anakartlar üzerlerinde bir ethernet kontrolcüsü ile birlikte
geliyor. Piyasada PCMCIA, USB gibi çeşitli tiplerde ethernet kartlarının
bulunabildiğini ve daha yüksek fiyatlı oldukça kaliteli ürünlerin pazarda yer
aldığını da hatırlatalım.

Hub mı yoksa Switch mi?

Hub veya Switch olarak ihtiyacınıza en uygun ürünü belirlemelisiniz. Piyasada
artık çok uygun fiyatlı hublar bulunabiliyor. Switchler ise hublara göre daha
pahalı. Hub ile switch arasındaki farka kısaca değinelim. Hub, bir porttan gelen
veriyi geriye kalan tüm portlara dağıtır. Gelen verinin hangi bilgisayara
gönderileceğine bakılmaksızın bu işlem gerçekleştirilir. Switch ise kendisine
ulaşan veriyi hangi bilgisayara veya cihaza gönderilmesi gerekiyorsa o istemciye
iletir. Tabii bu durumda bir switchin bir huba göre daha performanslı olduğunu
görüyoruz. Çünkü bir hub gereksiz yere paketler göndererek trafiği sıklaştırır.
4, 8, 16 portlu gibi çeşitlik gösteren bu ürünlere
bağlayacağınız cihaz sayısına uygun olan modeli belirlemeniz, cüzdanınız için
faydalı olacaktır. Bir ev kullanıcısı için 4 veya 8 porta sahip bir hub
fazlasıyla yeterlidir. Bazı hubların kutularında veya üzerlerinde
“switch” ifadesini görebilirsiniz. Bu ibare 10 ve 100 Mbps
hızlarında otomatik geçiş yapıldığını bildirir, sakın aldanmayın.

Kabaca düşünürsek, sadece 5-6 sistemden ibaret ufak bir ofis yada internet
cafe ağı için 100Mbit hızında ve hub kullanan bir ağ tamamiyle yeterli
olacaktır. Kullanıcı sayısı arttığındaysa hub yerine Switch tercih edilmesi
olumlu sonuç verir. Günümüzde hub ve switchler arasındaki fiyat farkı hızla
düştüğünden, bizim önerimiz eğer ileride ağınız genişleyecekse mutlaka switch
tercih etmenizdir.

Kocaman yazılmış switch ifadesi
cihazın bir
hub olduğu gerçeğini değiştirmiyor

Tüm bu bilgilerden sonra bilgisayar ağımız için gerekli malzemeleri
toparlayıp, kolları sıvayabiliriz.

Crossover (Çapraz) Bağlantı

Bu tipte bir bağlantı, sadece 2 bilgisayar veya cihaz arasında
gerçekleştirilebilir. Her bilgisayarda bir network kartı takılmış ve
sürücülerinin doğru yüklenmiş olması gerekiyor. Bu işlemleri doğru olarak
tamamladıysanız size nasıl hazırlanacağını göstereceğimiz kabloyu sistemlerinize
takarak kendi network ortamınıza kavuşabilirsiniz.

Crossover kablonun hazırlanışı:

Bu işlem için uygun uzunlukta bir CAT5 kablo ve iki tane RJ45 erkek sokete
ihtiyacımız var. Kablo uzunluğunu, ölçtüğünüz değerden her zaman 1
m. fazla tutun. Böylece kablonun kısa gelme ihtimalinden
uzaklaşırsınız. Öncelikle sarmal çiftlerin kablo uçlarında nasıl dizildiğini
inceleyelim.

Sarmal
çiftler

Crossover kablonun bir ucundaki renk
sıralaması

Kabloların uçlarını RJ45 soketlere basmadan önce uygun bir biçimde açıyoruz.
Bu işlem için basma aparatınızın üzerinde kablo sıyırmak için kısımlar varsa
kullanabilirsiniz. Sarmal çiftlerin uzunluğu uygun miktarda olmalıdır. Bu
uzunluk 1.2 - 1.4 cm. civarında seçilirse kablo düzgün biçimde
sıkışacaktır. Aksi takdirde RJ45’ in kabloyu sıkıştırıp, çıkmasını engelleyecek
olan kısım kablonuzu tam olarak kavrayamaz.

Renk sıralamasının uygulaması

Resimlerde görebileceğiniz gibi sarmal çiftleri uygun renk sıralaması ile
sıralayıp RJ45 sokete yerleştireceğiz. RJ45’ in klips kısmınına dikkat edin.

RJ45 basılmadan önce alınmış detay
görüntüsü

Kablonun RJ45 içerisindeki
görünümü

Kablonun RJ45 içerisindeki yerleşimini düzgünce yaptıktan sonra basma
aparatımızı kullanarak sağlam bir biçimde kablomuzun bir ucunu RJ45’ e
sabitleyelim.

RJ45 basılmaya hazır

Basma işleminin ardından alınan detay
görüntüsü

Sıra diğer ucun yapımına geldi. Yukarıdaki şekilde sarmal çiftler için ikinci
bir dizilim bulunuyor. O renk dizilimi kablomuzun diğer ucuna ait. Gördüğünüz
gibi az önce bastığımız kabloda yeşil-beyaz renkle kaplanmış olan kablomuz 1 no’
lu pine denk geldi. Burada ise bu tel 3 no’ lu pine denk gelecek. Bu sebeple bu
kablonun adı crossover olarak benimsenmiştir.

Crossover kablonun diğer ucuna ait renk
sıralaması

Renk sıralamasının uygulanmış
hali

Kablonun RJ45' e basılmış
hali

Arka taraftan
görünüm

Kablonun yapımını tamamladık. RJ45 erkek soketleri bilgisayarlarınızdaki veya
cihazlarınızdaki dişi soketlere taktıktan sonra bunları açın. Eğer iki
bilgisayar veya cihazdan birini açarsanız bağlantı durumunuz değişmez; kablonun
takılı olmadığı uyarısını alırsınız. Ancak her iki bağlantı noktasına da güç
verildiği zaman bağlantı aktif olacaktır.

Peki ne yaparsak yapalım bağlantımız bir türlü aktif hale gelmiyor ve
kablonun takılı olmadığı uyarısını alıyorsak, ne yapacağız? Bu durumun bir çok
nedeni olabilir fakat donanımlarınızda bir problem yoksa muhtemel hata %99
hazırlanan kablodadır. Kablolarda oluşabilecek iki türlü hata olabilir: RJ45
pinlerinden biri veya daha fazlası tellere temas etmiyordur ya da RJ45 network
kartınızdaki sokete tam olarak oturmuyordur. Gelin beraberce bu hataları nasıl
düzeltebileceğimize göz atalım.

Kablonun takılı olmadığına dair uyarı
mesajı

Öncelikle RJ45 pinlerinin tellere temas edip etmediğini test etmemiz
gerekiyor. Bunun için piyasada kablo test cihazları satılıyor fakat buna gerek
kalmadan eğer elinizde bir ölçü aleti (AVO metre) varsa kablo
testini pratik olarak gerçekleştirebilirsiniz. Kablonun her iki ucuna takılı
olan RJ45leri elimize alalım. Ölçü aletimizi direnç ölçmek için en küçük
kademeye getirdikten sonra sırayla pinler arasındaki iletkenlik testini
yapabiliriz. Örneğin yeşil-beyaz renkli tele basan pine ölçü aletinin bir ucunu,
diğer uçtaki aynı renkli tele basan pine ölçü aletinin diğer ucunu
değdirdiğimizde küçük bir direnç okunuyorsa, bu iki pin arasında iletkenlik
vardır. Bütün pinleri kontrol ettikten sonra eğer bazı pinler arasında
iletkenlik problemi varsa basma aparatına soketleri tekrar takarak iyice
bastırın. Eğer problem giderilemiyorsa RJ45leri söküp yenilerini basmanız
gerekir.

Eğer bütün pinlerin iletkenlik testini geçmesine rağmen bağlantı problemi
yaşıyorsanız, bu durumda erkek RJ45, dişi olan sokete oturmuyor demektir. Basma
aparatı bazen pinlere baskı yaparken yanlardaki plastik kısımlara da baskı
yaparak bazı aralıkların daralmasına sebep olabiliyor. Bunu halletmek ise çok
daha kolay. Elinize ince uçlu bir tornavida alın ve pinlerin kenarında yükselen
plastik kısımları çok zorlamadan açmaya çalışın. Tabii bu açma işleminde bir
yandaki kısma dikkat etmelisiniz. Bir tarafı açayım derken hemen yandaki boşluğu
daraltabilirsiniz. Böylece plastik kenarlar arasındaki genişlikleri eşitledikten
sonra erkek soketi yerine sokun. Büyük ihtimalle bu çözüm probleminizi ortadan
kaldıracaktır. Kendi bastığım kablodaki problemi bu şekilde hallettiğimi
söylemeliyim.

Herşey normal

Tüm işlemlere rağmen iletişim kurulamıyor; kurulsa dahi kopmalar, paket
kayıpları gibi problemler oluyorsa kablo içerisindeki tellerde kırılma veya
kablonun geçtiği yerlerde bir kabloya etki eden bir magnetik
etkiden şüphe edilebilir.

Crossover bağlantı ile kullanılabilecek cihazlar

Crossover bağlantı tipi sadece iki bilgisayar arasında kullanılmaz. Günümüzde
bir çok donanım network ara yüzü üzerinden haberleşebilecek devrelere sahiptir.
Bu tip cihazların elbette en önemli iki tanesi modem ve
yazıcıdır. Bu cihazlara, üretim tiplerine göre crossover veya straight
through (patch cable) kablo bağlantısı yapılabilir. Bir modemi veya yazıcıyı
eğer bir bilgisayara bağlayıp, o bilgisayar üzerinden paylaşıma açmak
istiyorsanız ikinci bir network kartına ihtiyacınız olacaktır. Bağlantı kablosu
ise cihaza bağımlıdır: crossover veya patch kablo olabilir. Örneğin günümüzde
ülkemizde bol miktarda satılan ADSL modemlerde bazen crossover
bağlantı kablosunun kullanıldığını görüyoruz. Bazı modellerde ise arada bir hub
olmamasına rağmen network kartına patch kablo ile bağlantı yapılabiliyor.
Özellikle bağlantı hızı 4 Mbit gibi değerlere çıkan
kablo modemlerde bu tipte (patch) bağlantı yapıldığını
görüyoruz.

Crossover bağlantının sıklıkla kullanıldığı bir diğer alan ise biraz sonra
anlatacağımız hub ve switchlerin kullanıldığı yıldız
topolojisidir. İki hub kullanılarak oluşturulan ağ ortamları arasında
veri transferi yapabilmek için kimi zaman bu tipte bir bağlantı kullanılır.
Yıldız topolojisi, bu topolojide kullanılan patch (straight through) kabloların
nasıl yapıldığı ve iki hub arasında nasıl veri transferi
gerçekleştirilebileceğine dair konuları yazımızın devamında bulabilirsiniz.

Hub Kullanarak Oluşturulan Ağlar

Öncelikle fazla detaya girmeden ne yapmaya çalıştığımıza bir göz atalım. Bunu
için ise aşağıdaki resimden faydalanacağız.

Yıldız topolojisine örnek bir yapı

Gördüğünüz gibi birden fazla bilgisayar ve cihazdan oluşan bir ağ mevcut.
Kendi aralarında ise hub veya switch yardımıyla haberleşiyorlar. Ağda bir modem
ve yazıcı kullanıma açık. Böylece ağda bulunan bilgisayarlar, internete bu modem
sayesinde ortak olarak erişebiliyorlar. Şekil itibariyle, bir noktadan çıkan bu
bağlantılar yıldıza benzetildiği için bu yapı yıldız topolojisi olarak anılıyor.
Benzer şekilde iki masaüstü bilgisayar ve bir kablo modem kullanarak bir ağ
ortamı oluşturulabilir. Sizde buna benzer bir ağ yapısı oluşturmak istiyorsanız
öncelikle bir hub veya switch edinmelisiniz. Hublar ev kullanıcıları için ucuza
yeterli performans sağladığından daha çok bu cihazların üzerinde durmayı uygun
buluyoruz. Hub ile switch arasındaki farka yazımızın ilk kısımlarında
değinmiştik.

Eski bir huba ait görünütler, koaksiyel kablo
için bağlantı noktası göze çarpıyor

Gigabit ethernet teknolojisi sebebiyle pabucu
dama atılacak olan yeni bir hub

Yukarıda 10 Mbit hızında eski bir hub (beyaz olan) ve 10/100 Mbit hızlarında
otomatik geçiş yapabilen yeni bir hub (siyah olan) görüyorsunuz. Her iki hub
ikinci bir hub ile haberleşebilmek için bir uplink portuna sahip. Günümüzde
neredeyse hubların tamamı bu uplink bağlantısına sahiptir. Eğer bir şekilde
elinizdeki hubın uplink portu yok yada çalışmıyorsa bu problemi crossover kablo
kullanarak aşabiliyoruz. Bu konuya birazdan değineceğiz.

Straight Through (Düz / Patch) kablonun hazırlanışı

Birazda hub veya switchler ile kullanılacak kablolara göz atalım. Kabloların
yapımı ile ilgili detayları crossover kablonun yapılışı ile ilgili kısımda
yeterince anlattık. RJ45leri orada anlatılan şekilde basmalısınız.

568A standardına göre dizilim

568B standardına göre dizilim

Dikkat ederseniz crossover kabloda kablonun bir ucundaki renk sıralamasıyla
diğer ucundaki sıralama birbirinden farklıydı. Straight through kablolarda ise
her iki uçtaki kablo dizilişi birebir aynıdır. Kısaca 1. pine denk gelen renk,
diğer uçta yine 1. pine denk gelecektir. Bunu gerçekleştirmek için iki tane renk
dizilimi standardı mevcuttur.

Gördüğünüz gibi kablonun bir ucu 568A sıralaması ile
yapıldıysa diğer ucu da mutlaka aynı dizilimde olmalıdır. Burada ilginç olan
durum crossover kablonun bir ucu 568A, diğer ucu 568B
dizilimindedir.

Her bir bilgisayar veya cihaz için bir kablo hazırlamalısınız. Kablo
dizilimine dikkat ederek RJ45leri bastıktan; kabloların bir ucunu huba diğer
uçlarını ise kullanacağınız bilgisayar ve cihazlara taktıktan sonra eğer
kablolarda bir problem yoksa ağınız kullanıma hazırdır.

Fiziksel olarak ağ kullanıma hazır

İki hub arasında bağlantı kurulumu

İki hub arasında haberleşmenin sağlanabilmesi için normalde mevcut olan
uplink portu ve bu portlar arasında kullanılacak olan straight through, yani düz
kablo yeterli olur. Bu işlemin mantığı çok basittir. Daha önce hubların herhangi
bir porttan aldığı veriyi diğer bütün portlara dağıttıklarını söylemiştik. İki
hub arasında bağlantı kurulurken bu özellikten faydalanılır.

Küçük bir anahtar yardımıyla bir
port
uplink olarak kullanılabiliniyor

Yeni olan hubın uplink
portu

Eğer hublardan birinde uplink portu yoksa veya çalışmıyorsa bir crossover
kablo kullanarak problemi çözebilirsiniz. Bunun için her iki hub üzerinde de
herhangi bir portu kullanabilirsiniz. Crossover kablonun nasıl
yapılacağını yazımızın önceki bölümlerinde detaylı bir şekilde aktarmıştık.

Bu bilgilerle ağ bağlantısının fiziksel boyutunu anlatmayı bitirdik, şimdi
sırada Windows içinden yapacağımız ayarlar var...

Ağ için Windows Ayarları

Gelelim Windows XP altında ağ kurulumu için yapılması
gereken ayarlara. Temel olarak, aslında bir ağda yapmanız gereken herhangi bir
ayar yok. Bilgisayarlardaki yerel ağ bağlantısı ayarlarları ile oynamadıysanız;
sadece kabloları yerlerine takıp, bilgisayarları veya cihazları açmanız yeterli
olacaktır. Geri kalanını Windows kendisi halledecektir. Yine de ağ bağlantısı
kurulumu için yapılması gerekenleri beraberce inceleyelim.

Öncelikle Başlat> Ayarlar> Ağ Bağlantıları (Start> Settings>
Network Connections) yolunu izleyerek bu pencereyi açın. Sihirbaz (Wizard)
kısmında iki tane seçenek göreceksiniz. Bunlardan Ağ Kurulum Sihirbazını
(Network Setup Wizard) çalıştırın. Aşağıdaki yönergeleri takip edin.

İlk çıkan pencerede İleri (next) tuşuna tıkladıktan sonra gelen ikinci
pencerede network için gerekli bir takım hazırlarlardan bahsediliyor. Bu
pencereyi de İleri tuşu ile geçtikten sonra size bir çok seçenekten oluşan bir
pencere gelecek. Bu noktada sihirbazı çalıştırdığınız bilgisayarın ağdaki rolüne
uygun olan seçeneği seçip, ileri tuşu ile ilerleyin.

Karşınıza gelen pencerede sizden bilgisayarınız için bir isim belirlemeniz
isteniyor. Bu pencerede yer alan bilgisayar tanımlaması kutusunu boş
bırakabilirsiniz.

İleri tuşuna bastığınızda çalışma grubunun atanacağı pencereye ulaşıyorsunuz.
Burada ağınızda yer alan bilgisayarlar için bir çalışma grubu
adı belirlemelisiniz ve ağdaki bütün bilgisayarlarda bu ad aynı olmak
zorundadır.

Bir sonraki adımda yapılan ayarlar için bir onay penceresi karşınıza gelecek.
Bilgileriniz doğruysa ileri tuşuna basarak bir sonraki adıma geçin.

Ayarların uygulanması gerçekleştikten sonra diğer bilgisayarlar için
uygulanabilecek bir takım seçenekler karşınıza çıkacak. Bu noktada eğer ağdaki
diğer bilgisayarlar Windows XP işletim sistemini kullanıyorsa bu sihirbazı diğer
bilgisayarlarda da bir kere çalıştırmanız yeterli olacaktır. Bu sebeple son
seçeneği seçmelisiniz. Eğer Ağınızda Windows 98 gibi bir işletim sistemine sahip
bilgisayarlar mevcut ise ilk seçeneği seçerek bir ağ kurulum disketi
oluşturabilirsiniz. Bu disketi eski işletim sistemine sahip bilgisayarlarda
çalıştırmanız yeterli olacaktır.

Ağ ayarlarının elle yapılması

Ağ ayarlarını sihirbaza gerek duymadan gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için
öncelikle bilgisayarınıza bir ad atamalı ve bir çalışma grubu belirlemelisiniz.
Eğer ağda otomatik IP yapılandırması kullanılıyorsa bu durumda
sadece bu iki ayarı yapmanız ağa bağlanabilmeniz için yeterli olacaktır.

Öncelikle Bilgisayarım (My Computer) simgesine sağ tıklayarak özelliklerine
(properties) girin. Sekmeler arasından Bilgisayar Adı (Computer Name) sekmesini
bulun. Bu pencerede Değiştir (Change) tuşuna tıkladığınızda karşınıza çıkacak
olan pencerede, bilgisayarınız için bir ad ve çalışma grubu atayabilirsiniz.

Bilgisayar ve çalışma grubu adlarının
atanması

Bu işlemin ardından Başlat> Ayarlar> Ağ Bağlantıları yolunu izleyerek
Yerel Ağ Bağlantısını bulup, özelliklerine girin.

Yerel ağ bağlantısına ait özellikler
penceresi

Gördüğünüz gibi bu pencerenin tepesinde ağ kartınızın ismi gözüküyor.
Farenizin imlecini buraya sürüklediğinizde ağ kartınızın hangi slotta takılı
olduğunu ve fiziksel ağ adresinin (MAC adresi) ne olduğunu
görebilirsiniz. Ortada yer alan liste kutusunda ise ağ bağlantısı için gerekli
uygulamaları ve protokolleri görebilirsiniz. Burada Internet Protocol
(TCP/IP) hepimizin bildiği Dünyada kullanılan en yaygın ağ
protokolüdür. Bunu seçip, özelliklerine girerek IP yapılandırılması ile ilgili
ayarlara ulaşabilirsiniz.

Eğer sabit IP ataması yapma durumundaysanız bunu şu şekilde
gerçekleştirebilirsiniz. Internet Protocol seçili durumdayken Özellikler
(Properties) tuşuna basarak ilgili pencereyi açın. Varsayılan olarak otomatik IP
alınması ile ilgili seçeneğin aktif olduğunu göreceksiniz. Hemen altındaki
seçeneği seçerek IP adresi, Alt ağ maskesi (Subnet mask), Varsayılan ağ geçidi
(Default gateway) kutularını aktif hale getirin. Örneğin IP adresi 192.168.0.2
olarak atanması gereken bir bilgisayarın alt ağ maskesi 255.255.255.0’ dır.
Aşağıda görüldüğü şekilde kutuları doldurduktan sonra OK tuşu ile ayarlarınızı
kaydedin.

Elle IP yapılandırması

IP adreslerinin ve alt ağ maskesinin belirlenmesi, ağ geçidi (gateway),
domain (alan adı) gibi konuların her biri başlı başına sayfalarca ele
alınabilecek kadar çok ayrıntılara sahip oldukları için bu başlık altında daha
fazla ayrıntıya girmeden burada bitiriyoruz.

Servisler ve paylaşım

Ağınızda yer alan bilgisayarların paylaştırılmış dosyaları arasında gezinti
yapmak istiyorsanız eğer şu servislerin otomatik olarak başlatılmasını
sağlamalısınız:

Server (Sunucu)
Workstation
(İş İstasyonu)
Computer Browser (Bilgisayar
Tarayıcısı)

Dikkat ederseniz eğer, Bilgisayar Tarayıcısı hizmeti diğer
iki hizmete bağımlı olarak çalışmaktadır. Kısacası bu hizmetten yararlanabilmek
için diğer ikisi mutlaka çalışıyor olmalıdır. Konuyla ilgili olarak Windows
XP’ de Hizmetlere Hükmetmek konulu yazımıza göz atmanızda fayda var.

Windows XP altında klasörlerinizi paylaştırmak için iki seçeneğiniz var:
basit dosya paylaşımını kullanmak veya kullanmamak; işte bütün mesele bu :).
Basit dosya paylaşımı Windows XP varsayılan paylaşım düzenidir. Bir klasörde bu
özelliği kullanmak için klasör üzerine farenizin sağ tuşu ile tıklayıp
özelliklerine girdikten sonra Paylaşım sekmesinde “Bu klasörü ağda paylaşıma aç”
(“Share this folder on the network”) kutucuğunu aktif haline getirin. Bu şekilde
açılan paylaşım sonrasında ağdaki kullanıcılar, o klasör içerisinde bulunan
dosyaları sadece okuyabilirler. Dosyalar üzerinde değişiklik yapılmasına da izin
vermek istiyorsanız “Ağ kullanıcıları dosyalarımı değiştirebilsin” (“Allow
network users to change my files”) kutucuğunu da aktif hale getirmelisiniz.

Basit dosya paylaşımı

Ağdaki paylaşımlarınızı basit dosya paylaşımını kullanmadan da açabilirsiniz.
Bunun için Bilgisayarım penceresini açın. Araçlar> Klasör Seçenekleri
(Tools> Folder Options) yolunu izleyerek açılan pencerede Görünüm (View)
sekmesine gidin. Listede “Basit dosya paylaşımı kullan” (“Use simple file
sharing”) kutusundaki işareti kaldırın. Bu işlemden sonra yine bir klasörün
özelliklerinden Paylaşım sekmesine gittiğiniz zaman arayüzde değişiklikler
olduğunu göreceksiniz. Burada kullanıcı sınırı koyabileceğiniz gibi her bir
kullanıcıya veya kullanıcı gruplarına değişik yetkiler verebileceğiniz pencereye
İzinler (Permissions) tuşunu kullanarak ulaşabilirsiniz.

Basit dosya paylaşımının
kaldırılması

Gelişmiş dosya paylaşımı ve kullanıcı
izinleri

Bizim tavsiyemiz kullanımı basit olduğundan ve güvenlik sebeplerinden dolayı
basit dosya paylaşımını kullanmanızdan yanadır.

Ağ Denetiminde Kullanılabilecek Bazı Temel Komutlar

Birazdan bahsedeceğimiz komutları Başlat>Çalıştır (Start>Run) yolunu
izleyerek açacağınız pencereye “cmd” (tırnaksız olarak) yazarak ulaşacağınız
komut penceresinde uygulayabilirsiniz. Komut örnekleri tırnak içerisinde
verilmiştir; tırnaksız olarak uygulamalısınız.

Ipconfig

Bu komutla bilgisayarınızın ağa ait olan bilgilerini görebilirsiniz. Bunların
arasında ağa bağlanırken kullanılan IP adresi, gateway sunucusunun IP adresi
gibi bilgiler bulunabiliyor.

Ipconfig komutunun uygulanması

Bu komutun sağladığı en büyük yarar bilgisayarımızın ağa bağlanırken
kullanacağı geçerli bir IP adresi alınıp, alınmadığını öğrenmemizi sağlar.

Ping

Ağ ortamında kullanılan en can alıcı komut budur. Kullanımı “ping IPadresi”
şeklindedir. IP adresi kısmına ping çekmek istediğiniz bilgisayarın IP adresi
veya domaini (alan adı) yazılmalıdır. Eğer sadece “ping” komutunu kullanırsanız,
bu komuta ait bilgilerle karşılaşırsınız.

Ping komutuna ait ekran görüntüsü

Bu komutu kullanarak ağ ortamında bir bilgisayarın bağlı olup, olmadığını
veya kendi ağ bağlantınızın çalışıp, çalışmadığını kontrol edebilirsiniz.

Tracert

Bu komutun kullanımı “ping” komutuna benzerdir: “tracert IPadresi”. Ip adresi
yerine yine alan adı yazılabilir. Bir ağ ortamında bir noktaya ulaşırken
geçtiğiniz yol üzerinde yer alan sunucu, router gibi geçiş (hop) noktalarının
sırası ve bu noktalara çekilen ping değerlerini görebilirsiniz. Sizin ve ulaşmak
istediğiniz nokta arasında bir hop noktasında problem varsa paketleriniz burada
kaybolacaktır. Bu komutla bu olayı gözlemleyebilirsiniz.

Tracert komutu, ilk hop noktası yerel ağda yer
alan ağ geçidinin olduğuna dikkat edin

Netstat

Bilgisayarınızın bir ağ ortamında kurmuş olduğu bağlantıların bir listesini
çıkartır. Bu listede bağlı bulunan noktanın IP veya DNS adresi, TCP port
numarası gibi bilgiler bulunur. Bu komut sisteme doğru veya sistemden dışarıya
doğru oluşan bir worm, hack veya benzeri bir saldırı durumunda çok işe yarar.
Örneğin tüm pencereleri kapatmanıza rağmen sistemden dışarıya doğru bir çok SMTP
bağlantısının görülmesi muhtemel bir solucan (worm) varlığına dalalettir.

Netstat komutunun oluşturduğu
liste

Bu komutların sadece yerel ağlar için değil internet gibi geniş alan
ağlarında (WAN - Wide Area Network) da sıklıkla kullanıldığını belirtelim. Tabii
internette dolaşırken resimde görülen liste daha uzun oluyor.

Değerlendirme

Yazımızın bu son kısmında güvenlik hakkında bir iki ufak hatırlatma yapmak
uygun olur sanırım. Eğer ağınız internete açılacaksa bir firewall yazılımı veya
donanımı kullanmanız kaçınılmazdır. Bunun dışında düzenli olarak ağ
trafiğini kontrol edin. Trafikte karşılaşılacak anormal değişimler, bir
solucanın varlığını haber verebilir. Bu sebeple ağdaki her bir bilgisayarda
virus ve anti-trojan yazılımları bulundurmanız veri
güvenliğiniz için faydalı olacaktır. Günümüzde virusler, ağ üzerinden oldukça
etkili olabilmektedirler.

Bu yazımızda donanımsal ve yazılımsal olarak en basit düzeyde bir ağın nasıl
yapılandırılabileceğini ele aldık. Bunu yaparken hemen her konuya biraz
değinmeye çalıştık. Unutmayın ki burada anlatılan bir çok başlık kendi
içerisinde uzun uzun ele alınıp, incelenebilir.

Kendi oluşturduğunuz ağ ortamında grup çalışmasının nimetlerinden
faydalanırken boş vakitlerinizde yalnız başınıza oyun oynamak yerine ağ
üzerinden insan zekasına karşı mücadele verebilirsiniz. Sanırım bir ağ
oluşturmanın en zevkli yanı bu olsa gerek :).

Yazımız ve konu ile ilgili düşüncelerinizi mesaj panomuzda bekliyoruz.

Ana Sayfaya
Dönüş

Güncel Haberler

Windows
8 Ekim ayında piyasaya sürülebilir 20
Mart

Firefox
11 Yayınlandı 14 Mart

Nintendo,
Türkiye'de yeni dağıtıcı arayacak 8 Mart

Toshiba,
WD ile fabrika değiş tokuşu yaptı 7 Mart

AMD,
GlobalFoundries'den çekiliyor 6 Mart

TRT Ekranında
Oyun Programı: Tek Jeton 2 Mart

Windows
8 deneme sürümü 'Consumer Preview' çıktı 29
Şubat

35$'lık
Raspberry Pi satışa çıktı ve ilk günden tükendi 29
Şubat

Dell
odağını değiştiriyor, PC artık ikinci planda 29
Şubat

Ankara
Emniyeti, hack mağduru 27 Şubat

Mesaj Panosundan

DarkHardware Test Sistemlerinde

ASUS

OCZ

PC Power & Cooling

Power Color

Samsung

kullanılmaktadır.

Hakkımızda

Gizlilik
Sözleşmesi

Kullanım
Şartları

Sadece Hosting